Leasing (finansal kiralama) ile aldığınız ekipmanın son taksitini ödediniz. Tebrikler! Sadece süreç yalnız son ödemeyi yapmakla bitmiyor. Mülkiyetin yasal olarak firmanıza geçmesi için yapmanız gereken kritik hamleler var. Bilhassa mülkiyetin hızlıca devralınması, yasal risklerden korunmanız adına büyük ehemmiyet taşıyor.
1. Mülkiyet Devri Nasıl Gerçekleşir? (Tescilli ve Tescilsiz Ekipmanlar)
Leasing konusu olan malın türüne nazaran devir yolu değişiklik gösterir. Burada en mühim fark ekipmanın bir sicile kayıtlı olup olmamasıdır:
-
Tescilsiz Ekipmanlar (Tekstil makineleri, üretim bantları, tıbbi cihazlar vb.): Bu tür ekipmanların satışı oldukça pratiktir. Leasing firmasının kestiği satış faturası, mülkiyetin size geçtiğini kanıtlayan temel belgedir. Ek bir resmi tescil işlemi gerekmez.
-
Tescilli Ekipmanlar (İş makineleri, traktörler vb.): Bu gruptaki ekipmanlarda ilkin tescil durumuna göre noter satışı yapılması zorunludur. Satış sonrası bulunduğunuz ilin :
-
İş Makineleri için : İlgili Ticaret Odasına tescil işlemleri yapılır.
-
Ziraat Makineleri için : İlgili Ziraat Odasına tescil süreci tamamlanır.
-
2. Satış Faturası ve “Borcu Yoktur” Yazısı
Süreç sonunda leasing şirketi tarafından kesilen “Satış Faturası” (İz Bedeli Faturası), aslında sistemdeki en kuvvetli belgenizdir. Bu fatura, sadece bir ödeme belgesi değil, bununla beraber leasing şirketine karşı tüm yükümlülüklerinizi yerine getirdiğinizi gösteren bir “borcu yoktur” yazısı hükmündedir. İlgili fatura malın satışını göstermez. Leasing sözleşmesinin satışını gösterir. Fatura üstünde sözleşme bilgileriniz ve ekipman bilgiler yer almaktadır.
3. Önemli Uyarı: Malı Geri Vermek Zorunda mısınız?
Normal şartlarda finansal kiralamada amaç malın mülkiyetini almaktır. Sadece burada dikkat edilmesi gereken hukuksal bir sınır vardır:
Yasal Risk: 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu uyarınca, Madde 32: (1) Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir.
Bu nedenle, “taksitler bitti, nede olsa makine bende” diyerek devir işlemlerini askıya almamalı, mülkiyeti en süratli şekilde üzerinize almalısınız.
4. KDV Avantajı Devam Ediyor mu? Satış sonrası 3. Kişilere Satış Nasıl Yaparım?
Sözleşme süresi boyunca yararlandığınız (teşvikli ürünlerdeki %1 şeklinde) düşük KDV oranları, mülkiyet devri esnasında kesilen “iz bedeli” faturası için de geçerliliğini korur. Kısaca devir aşamasında yüksek bir vergi yüküyle karşılaşmazsınız. Sadece devir sonrası malı üçüncü bir şahsa satmak isterseniz, o günkü genel piyasa KDV oranları üstünden işlem yapmanız gerekeceğini unutmamalısınız.
5. Sigorta Süreçlerinde Yeni Dönem
Taksitler sürerken leasing şirketi tarafınca yaptırılan yada takip edilen sigorta poliçeleri, mülkiyet devriyle beraber sizin sorumluluğunuza geçer.
-
Devir işlemi biter bitmez sigorta şirketine mülkiyet değişikliğini bildirmelisiniz.
-
Sigorta edilen sıfatıyla düzenlenen poliçelerin iptali ve kendi adınıza yeni poliçelerin (Kasko, Makine Kırılması vb.) düzenlenmesi, olası hasar anlarında tazminat alabilmeniz için şarttır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. İz bedeli faturası niçin bu kadar düşük tutarlı? İz bedeli, malın mülkiyetinin devri için simgesel olarak belirlenen bir rakamdır. Aslolan ödemeler kira taksitleri içinde yapıldığı için bu fatura sadece devir işleminin gerçekleştiğini belgelemek amacıyla düşük tutarlı (mesela 1-TL, 1-EUR, 1200-TL, 100-USD yada dengi) kesilir. (Hava parası olduğundan leasing firmasına göre meblağ değişiklik gösterilebilir. Pazarlık mevzusu olabileceğini unutmayın.
2. Devir işlemlerini geciktirirsem ne olur? Sözleşme bittiği halde devir alınmayan ekipmanlar yasal olarak hâlâ leasing firmasının aktifinde görünür. Bu durum, firmanın geri çağırma hakkını doğurabileceği gibi, sigorta ve tescil süreçlerinde de hukuki karmaşalara yol açabilir.
3. Noter satışında hangi belgeler istenir? Çoğu zaman leasing firmanıza ait imza sirkuleri, ruhsat yada tescil belgesi ve gelen kişinin kimliği. Adınıza vekaleten biri gelecek ise kişiye verilmiş olan vekaletin aslı.
